Circadia

Hoeveel spellen zijn er niet die bestaan uit genummerde kaarten in verschillende kleuren? Ik weet het niet, maar het moeten er vele duizenden zijn. Je moet behoorlijk out of the box denken om dan nog wat nieuws te verzinnen. En dat is wat de Japanse auteur Hisashi Hayashi heeft gedaan met Circadia. Ook dit spel heeft namelijk als basis genummerde kaarten in verschillende kleuren. Maar is het ook leuk wat hij bedacht heeft?

Het deck bestaat uit drie kleuren (grijs, blauw en groen) en op deze kaarten staan de nummers één tot en met vijf. De lage nummers komen vaker voor dan de hoge. Zo zijn er wel zeventien enen, maar maar vier vijven. Met deze kaarten ga je oplopende rijtjes maken (denk Lost Cities), waarbij elk getal meerdere malen voor mag komen. Deze rijtjes kan je vervolgens inzetten om opdrachten te vervullen en dat levert weer punten op (hoe langer de rij, hoe meer punten hij in potentie oplevert).

Maar hoe gaat dat dan in zijn werk? Alle spelers mogen tegelijkertijd aan drie eigen rijtjes bouwen. Als je aan de beurt bent dan mag je zo veel kaarten uit je hand spelen als je wilt, maar ze moeten wel allemaal dezelfde waarde hebben. De kaarten leg je op een rijtje van jouw keuze, waarbij je er dus wel voor moet zorgen dat het rijtje oplopend blijft. En daarna kies je uit vijf openliggende kaarten er net zo veel als de waarde van de kaarten die je net speelde. Stel dus dat je vier vieren speelt, dan kan je daarna vier van de vijf openliggende kaarten pakken en aan je hand toevoegen. Als je daarbij over je handlimiet van acht gaat dan leg je daarna weer net zo veel kaarten af tot je er acht overhoudt.

In een apart raster liggen opdrachtkaarten open. Hierop staat hoe lang een rijtje moet zijn om het te mogen opheffen om de betreffende kaart te pakken. Hoe meer kaarten je nodig hebt, hoe meer punten je natuurlijk krijgt. Nadat je je kaarten hebt aangelegd mag je er voor kiezen om een rijtje op te heffen waar je net één of meerdere kaarten bij hebt neergelegd. Je legt het hele rijtje dan op de aflegstapel en je pakt een opdrachtkaart waarvoor je even lang of korter rijtje nodig hebt dan als de rij was die je hebt afgelegd. De opdrachtkaart die je scoort leg je neer in een apart rijtje. Bij dit rijtje moet je er rekening mee houden dat de kaarten afwisselend licht en donker zijn. Dat vraagt dus enige planning.

Het einde van het spel wordt ingeluid als een speler vijftien punten heeft verdiend met de opdrachtkaarten. Alle andere spelers hebben dan nog één beurt en wie daarna de meeste punten heeft, wint het spel.

…en de waardering

Het basismateriaal is dan misschien niet vernieuwend, maar wat Hisashi Hayashi er mee heeft gedaan is dat wel. Circadia is een verfrissend nieuw kaartspelletje waar je echt even op zoek moet naar hoe je dit nou weer handig speelt.

Het is veel makkelijker om veel enen te spelen dan de hogere getallen doordat er veel meer enen in het deck zitten, maar als je een hele stapel enen aanlegt, mag je maar één kaart bijtrekken. Dat schiet niet op. Het loont daardoor om met een rijtje snel naar de wat hogere getallen te gaan omdat je dan meer kaarten mag pakken als je je hand aanvult. Maar je moet er daarbij wel voor waken dat je dat niet te snel doet. Als je een kort rijtje hebt dat al heel hoog ligt, dan kan het zo maar zijn dat het lang duurt voor je daar weer een extra kaart bij kan leggen (de hogere waardes zijn immers schaars). En dan is zo’n rijtje effectief geblokkeerd en heb je nog maar twee rijtjes waar je kaarten aan kan leggen. En dan moet je er dus ook nog op letten dat je je rijtjes zo opheft dat je afwisselend lichte en donkere opdrachtkaarten scoort.

Als je al deze elementen optelt dan krijg je een leuk spelletje waarin je veel moet overdenken en afwegen zonder dat het spel complex wordt. De regels zijn immers niet zo ingewikkeld: speel kaarten van dezelfde waarde en leg ze aan rijtjes, trek net zo veel kaarten bij als die waarde en hef je rijtjes op om er punten mee te scoren. Liefhebbers van kaartspellen kan ik Circadia dan ook van harte aanbevelen. Het is simpel genoeg om door families met kinderen gespeeld te worden, maar uitdagend genoeg om ook door verwende veelspelers met plezier gespeeld te worden.